Boronowski "Kulturkampf" - Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Boronowskiej
   Nawigacja
Portal
  Strona Główna
  Zarząd SMZB
  Statut
  O NAS
  Kontakt
  Szukaj

Aktualności
  Szybik
  Boronuś
  Działalność Stowarzyszenia
  Forum Katowice
  Kulinarne zmagania 2019
  Walne zebranie

Ogłoszenia
  Zbiórka pamiątek

Artykuły
  O śląskiej godce
  O pradziejach Boronowa
  O nazwach terenowych
  Kolonizacja pruska w okolicy Boronowa
  O Janie Kuliszu
  Przemysł Boronowa
  "Kulturkampf"

Galeria
  Wieczorek 2019
  Wyjazd do Wieliczki
  Wystawa
  Promocja książki
  Festyn 5.08.2012
  Turystyczne atrakcje
  Odznaczenie P.Gołąbka
  Majówka 2010
  Zima 2010
  Majówka 2009
  Boronów w fotografii
  Długosz królewski
  Prelekcje SMZB
  Promocja książki

10-lecie SMZB
  10-lecie
  Wystawa 10-lecia
  Prezentacja

400-lecie Kościoła
  Podziękowanie
  Odpust
  5.06.2011
  30.04.2011
  20.02.2011

Linki
  Urząd Gminy Boronów
  GOK
  Parafia Boronów
  ZPO Boronów
  LKS Jedność Boronów
  Stow. dla Boronowa
  Boronów w Wikipedii
  Składnica Górnośląska

Archiwum
  Festyn
  Przyroda w Boronowie
  Działalność Stowarzyszenia
  Promocja
  Sprawozdanie
  Pomnik
  Pokaz
  Wyjazd
  Wystawa
  Realizacja zadań dofinansowanych z UG
  Promocja książki
  Wieczorek 2017
  Małe jest piękne
  Informacja

   Losowe zdjcie


Kliknij aby powikszy.
Boronowski "Kulturkampf"


Damian Gobek


Boronowski „Kulturkampf”




    Mowa i wiara przyjta od przodkw bya przez dugie wieki spoiwem i jdrem tosamoci etnicznej ludu grnolskiego. Tkwio w nim przekonanie, e posugiwanie si lsk gwar oraz silne przywizanie do wiary katolickiej s jego naturalnym prawem i na co dzie okazywa to swoj postaw.


    Przekonujcy dowd tego dali mieszkacy z okolic Boronowa w okresie szczeglnie wzmoonej germanizacji, jakim byy czasy bismarckowego „ Kulturkampfu”.

    W 1873 r. parlament pruski uchwali tzw. „ustawy majowe”. Ich celem miao by cakowite uzalenienie kocioa katolickiego od pastwa oraz roztoczenie cisego nadzoru nad duchowiestwem. Na lsku, podobnie jak w Wielkopolsce, na Warmii i Mazurach, ta rozpoczta przez Bismarcka „walka kulturowa” oprcz oblicza religijnego miaa rwnie charakter narodowy. Duchowiestwo odgrywao bowiem na tych ziemiach przywdcz rol w krzewieniu wrd ludu polskiej wiadomoci narodowej. Roztoczono wic kontrol nad ksikami, usunito ich z nadzoru szkl i zakazano nauczania dzieci w jzyku polskim. Od tego czasu pastwo rocio sobie rwnie prawo do mianowania nowych proboszczw.

    Oponujcy przeciwko temu biskup Wrocawski Henryk Foerster zosta sdownie pozbawiony urzdu i uda si na wygnanie. Take wielu ksiy wyraao dezaprobat wobec wprowadzonych rozporzdze, midzy innymi Boronowski proboszcz Kasper Eisenwcker, pochodzcy z Mikoowa. Szybko te popad w nieask u wadz administracyjnych i musia na pewien czas uchodzi z parafii w roku 1874. Wytoczono mu rwnie proces sdowy w Lublicu. Zmar nagle na atak serca w styczniu 1875 r.,w drodze powrotnej z kolejnej rozprawy sdowej. Po jego mierci przez cay rok parafia nie miaa proboszcza, a niezbdne czynnoci duszpasterskie sprawowali wtedy w Boronowie ksia z pobliskich parafii.

    Wreszcie na pocztku 1876r. powiadomiono parafian, e nowy proboszcz przybdzie w niedziel, 6 lutego. W wyznaczonym dniu w wypenionym po brzegi Kociele pojawi si w towarzystwie protestanckiego ksicia F.W.Hohenlohego i andarma „rzdowy” proboszcz ks. Rajmund Kenty.

    Od pierwszych dni spotka si on w parafii z nieufnym przyjciem. W spraw t zaangaowali si bowiem proboszczowie Sadowa i Lubszy oraz dziekan Hermiersz z Lubecka. Pouczali oni lud Boronowa, jak si ma w tej sytuacji zachowa.

    Wkrtce te ukazay si w „Katoliku” wydanym przez Karola Miark w Mikoowie dwa artykuy, w tym synna odezwa „Do Boronowa”, napisana przez „kapelonka” z Lubecka, ks. Jzefa Koniecko. Tumaczono w niej, e ks. Kenty nie zosta mianowany przez biskupa, wic nie ma prawa peni obowizkw duszpasterskich.

    Egzemplarze „Katolika” z t odezw zostay potajemnie rozprowadzone w okolicy Boronowa przez wysannikw mikoowskiej redakcji. I cho w nastpnych dniach andarm je konfiskowa i straszy grocymi konsekwencjami, odezwa odniosa swj skutek.

    Niebawem Boronowski koci zacz wieci pustkami, parafianie odsunli si solidarnie od „staatspfarrera”. Odtd udawali si na naboestwa do ssiednich kociow, tam te chrzcili swoje dzieci i zawierali zwizki maeskie. Zmarych grzebali sami na miejscowym cmentarzu, proszc jedynie okolicznych ksiy o powicenie grobw. Midzy „proboszczem” i wiernymi rozpocza si otwarta wojna. Wkrtce ks. Kenty odda do prokuratora ks. Konieck. To samo czyni te ze „zbuntowanymi” parafianami. Posypay si dotkliwe kary pienine zasdzone za obraz proboszcza i organizowanie pogrzebw poza jego plecami. Wiosn 1876r. rozpocz si te dugi proces sdowy o artykuy w „Katoliku” . Rozprawy toczyy si przed sdami w Pszczynie i Raciborzu, w wyniku ktrych K. Miarka skazany zosta na 3 miesice wizienia, a ks. Konieczko z Lubecka na 4miesice. Rwnie wobec proboszczw z Sadowa i Lubszy zaczto stosowa szykany. Ks. Hrabak z Sadowa zasdzony zosta na kilkutygodniow kar wizienn. Wielu Boronowskich parafian zostao wtedy te uwizionych, trudno dzi ustali ich liczb. Wiadomo tylko, e szeciu z nich byo w bytomskim wizieniu, a jeden odsiadywa w roku 1877 9-miesiczn kar w Olenie za pochowanie zmarej ony bez udziau proboszcza. Mimo tak drastycznych kar czyniono to nadal, ale ju w tajemnicy przed „staatspfarrerem”, zwykle w nocy.

    Rwnie wczesny kierownik Boronowskiej szkoy, Jzef Grisko zosta w roku 1881 karnie przeniesiony do Kozowej Gry za to, e solidaryzowa si z mieszkacami.

    Te szykany nie wpyny jednak na zmian nieugitej postawy boronowiakw. W roku1882 ks. Rajmund Kenty sam zrezygnowa z tej parafii i poprosi o przeniesienie. Wierni bojkotowali go do koca.

    Wieci o Boronowskich wydarzeniach tamtych lat obiegy cay Grny lsk i byy potem jeszcze dugo komentowane. Midzy innymi jeszcze w padzierniku 1924 r. nawizywa do nich „Go Niedzielny”. Pozostawiy one po sobie rwnie trwae lady w parafialnej i szkolnej kronice.



Bibliografia:

Kronika parafii NMP Krlowej Raca w. w Boronowie
Kronika szkoy Boronw, cz. I
Ks. Knosala J. parafia Radzionkowska-jej dawniejsze i dzisiejsze stosunki, 1926
Gobek D. Koci i parafia NMP Krlowej Raca w. w Boronowie, 2002



103522 -Liczba unikalnych wizyt