Na Śląsku zachowało się do naszych czasĂłw wiele kapliczek przydroĹźnych pod wezwaniem św. Jana Nepomucena. MoĹźna je rĂłwnieĹź spotkać w wielu miejscowościach naszego powiatu, nawet na lublinieckim rynku stoi posąg tego świętego.

      Na terenie naszej gminy mamy aĹź trzy kapliczki św. Nepomucena, to jest w Boronowie, Dębowej GĂłrze i Hucisku. Dwie pierwsze pochodzą z XVII wieku , trzecia w Hucisku z 1925roku, ale w niej do niedawna znajdowała się stara figurka tego świętego pochodząca z XVIII wiecznej drewnianej kapliczki, ktĂłra spłonęła podczas wielkiego poĹźaru w 1910 roku. Dawniej była u nas jeszcze czwarta kapliczka ś. Jana Nepomucena, ktĂłra stała w lesie obok Rajchowej GĂłry. Była ona nazywana pustelnią, bo zbudowali ją i przebywali w niej pustelnicy, ktĂłrzy znajdowali się w tamtych lasach od połowy XVIII wieku. Droga przy ktĂłrej stała kapliczka do dziś nazywana jest haleją Jana. Resztki tej pustelni zachowały się aĹź do początku XX wieku.

     Dlaczego tak powszechnie czczony był na Śląsku Ăłw święty?
Wpierwszej połowie tamtego stulecia kilkakrotnie nawiedzały nasz region klęskipowodzi, głodu i szerzących się epidemii. Wroku 1702 szalała na tutejszym terenie ospa. W 1707 roku zaraza zabiła w Lublińcu trzy czwarte ludności, a w 1708 roku wymarli na dżumę prawie wszyscy mieszkańcy Olszyny i Ligoty Wożnickiej. Podanie głosi, że w Olszynie przeżył tylko jeden mieszkaniec. Miał on pochować ciała wszystkich zmarłych w dwóch zbiorowych mogiłach. Miejsca te do dziś upamiętniają dwa krzyże przydrożne, stojące na obu krańcach wsi.

      Nieszczęścia te nie omijały rĂłwnieĹź okolic Boronowa. W roku 1702 tragiczne Ĺźniwo zebrała ospa, a w latach 1736-1737 nastała na tym terenie klęska nieurodzaju i głodu. Na skutek wielomiesięcznych, nieustannych deszczy i powodzi wygniły na polach wszystkie uprawy. Do naszych czasĂłw zachował się w miejscowej tradycji przekaz wspominający o tym, jak to w tamtych latach nasi przodkowie zmuszeni byli odĹźywiać się trawą, perzem i innymi chwastami, bo jedynie te rosły na zalanych polach. Tylko w ciągu roku 1737 zmarło z powodu głodu i tyfusu 179 parafian boronowskich w tym 64 dzieci.

      To dlatego rozwinął się w naszym regionie wielki kult tego czeskiego męczennika uwaĹźanego za orędownika chroniącego przed powodzią i innymi klęskami Ĺźywiołowymi.

      Warto teĹź wiedzieć, Ĺźe wierna kopia kapliczki św. Jana Nepomucena z Dębowej GĂłry od 45 lat znajduje się w GĂłrnośląskim Parku Etnograficznym w Chorzowie.

Damian Gołąbek
( atrykuł z nr 3/2021 Biuletynu Gminy Boronów)